Xlamidiya, Chlamydia trachomatis adlı bakteriyanın səbəb olduğu, cinsi yolla ötürülən geniş yayılmış bir infeksiyadır.
Adətən əlamət göstərmir, buna görə də bir çox insan yoluxduğunun fərqində olmaya bilər.
Müalicə edilməzsə, xlamidiya xüsusilə qadınlarda ciddi sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər.
Xlamidiya nədir?
Xlamidiya, Chlamydia trachomatis adlı bir bakteriyanın səbəb olduğu cinsi yolla ötürülən bir infeksion xəstəlikdir.
Xlamidiya dünya miqyasında ən çox yayılmış cinsi yolla ötürülən infeksiyalardan biridir.
Adətən heç bir əlamət göstərmir və ya yüngül simptomlarla seyr edir, buna görə də bir çox insan yoluxduğunun fərqində olmaya bilər.
Xlamidiya əlamətləri nələrdir?
Xlamidiya infeksiyası adətən heç bir əlamət göstərmir.
Ancaq əlamətlər ortaya çıxdıqda, bunlara aşağıdakılar daxil ola bilər:
Qadınlarda:
- Vaginal axıntı (qeyri-adi, pis qoxulu və ya sarımtıl ola bilər)
- Sidiyə gedərkən yanma hissi
- Qarnın aşağı hissəsində ağrı
- Cinsi əlaqə zamanı ağrı
- Menstruasiya dövrləri arasında qanaxma
- Vaginal bölgədə qaşınma və ya qıcıqlanma
Kişilərdə:
- Penisdən axıntı (ağ, bulanıq və ya sarımtıl ola bilər)
- Sidiyə gedərkən yanma hissi
- Xayalarda ağrı və şişkinlik
- Penisin ucunda qaşınma və ya yanma
Həm qadınlarda, həm də kişilərdə:
- Düz bağırsaqda ağrı və ya qanaxma (anal cinsi əlaqədən sonra)
- Boğaz ağrısı (oral cinsi əlaqədən sonra)
- Göz infeksiyası (nadir hallarda)
Xlamidiya infeksiyası kimlərdə görülür?
Xlamidiya cinsi yolla ötürülən bir infeksiya olduğu üçün, cinsi aktiv olan hər kəsdə görülə bilər.
Ancaq bəzi insanlar xlamidiya infeksiyası baxımından daha yüksək risk altındadır:
- Gənclər: Xlamidiya xüsusilə 15-24 yaş arası gənclərdə daha çox rast gəlinir.
- Qadınlar: Qadınlar kişilərə nisbətən daha tez-tez xlamidiya infeksiyasına yoluxurlar.
- Çoxsaylı cinsi partnyoru olanlar: Birdən çox cinsi partnyoru olan şəxslərdə xlamidiya riski daha yüksəkdir.
- Qorunmasız cinsi əlaqəyə girənlər: Prezervativdən istifadə etməyən şəxslərdə xlamidiya riski daha yüksəkdir.
- Daha əvvəl cinsi yolla ötürülən bir infeksiya keçirənlər: Daha əvvəl xlamidiya və ya başqa bir cinsi yolla ötürülən infeksiya keçirmiş şəxslərdə təkrar yoluxma riski daha yüksəkdir.
- Homoseksual kişilər: Homoseksual kişilərdə xlamidiya infeksiyası riski daha yüksəkdir.
Xlamidiya infeksiyası olan bir çox insanda heç bir əlamət müşahidə edilmir. Bu səbəbdən, risk altında olan şəxslərin mütəmadi olaraq xlamidiya testindən keçməsi vacibdir.
Erkən diaqnoz və müalicə ciddi sağlamlıq problemlərinin qarşısını almağa kömək edə bilər.
Xlamidiya necə diaqnoz qoyulur?
Xlamidiya infeksiyası, adətən əlamət vermədiyi üçün diaqnoz qoyulması çətin ola bilər.
Bu səbəbdən, risk altında olan şəxslərin mütəmadi olaraq xlamidiya testindən keçməsi vacibdir.
Xlamidiya diaqnozu üçün istifadə edilən üsullar bunlardır:
Laboratoriya testləri:
- Sidik testi: Sidikdə Chlamydia trachomatis bakteriyasının mövcudluğunu aşkar etmək üçün istifadə olunur. Sadə və ağrısız bir testdir.
- Genital bölgədən götürülən nümunələrin müayinəsi: Qadınlarda uşaqlıq boynundan, kişilərdə isə uretradan götürülən nümunələr laboratoriyada müayinə edilir. Bu nümunələr pambıqlı bir çubuqla götürülür.
Nuklein turşusu amplifikasiya testi (NAAT):
- Bu test, bakteriyanın genetik materialını (DNT) aşkar edərək infeksiyanı müəyyən edir. Çox həssas bir testdir və kiçik miqdarda bakteriyanı belə aşkar edə bilər. Sidik və ya genital bölgədən götürülən nümunələrlə aparıla bilər.
Xlamidiya kulturası:
- Bu testdə, götürülən nümunədə bakteriya yetişdirilərək infeksiya müəyyən edilir. Digər testlərə nisbətən daha uzun çəkir və daha az həssasdır.
Xlamidiya infeksiyası necə yoluxur?
Xlamidiyanın yoluxma yolları bunlardır:
- Vaginal cinsi əlaqə: Yoluxmuş partnyorla vaginal cinsi əlaqədə olmaq xlamidiyanın ən yayğın yoluxma yoludur.
- Anal cinsi əlaqə: Yoluxmuş partnyorla anal cinsi əlaqədə olmaq da xlamidiyaya yoluxmaya səbəb ola bilər.
- Oral cinsi əlaqə: Yoluxmuş partnyorla oral cinsi əlaqədə olmaq boğazda xlamidiya infeksiyasına səbəb ola bilər.
- Yoluxmuş doğum kanalından körpəyə: Hamilə bir qadın xlamidiya infeksiyası daşıyırsa, doğum zamanı körpəsinə yoluxdura bilər. Bu, körpədə göz infeksiyası və ya pnevmoniyaya (sətəlcəm) səbəb ola bilər.
Xlamidiya infeksiyası müalicəsi
Xlamidiya, antibiotiklərlə müalicə edilə bilən bir bakterial infeksiyadır. Erkən diaqnoz və müalicə ciddi fəsadların qarşısını almaq üçün vacibdir.
Xlamidiya müalicəsində ən çox istifadə edilən antibiotiklər bunlardır:
- Azitromisin: Tək doza şəklində qəbul edilir.
- Doksisiklin: 7 gün ərzində gündə iki dəfə qəbul edilir.
- Eritromisin: Hamilə qadınlar və bəzi digər hallarda istifadə edilə bilər.
- Ofloksasin: Digər antibiotiklərə alternativ olaraq istifadə edilə bilər.
Həkiminiz sizin üçün ən uyğun antibiotiki və dozanı təyin edəcəkdir.
Xlamidiya müalicəsində diqqət edilməli məqamlar
- Antibiotikləri sona qədər qəbul edin: Əlamətləriniz itsə belə, həkiminizin təyin etdiyi bütün antibiotikləri qəbul etməyiniz vacibdir.
- Cinsi əlaqədən çəkinin: Müalicə müddətində cinsi əlaqədən çəkinin.
- Partnyorlarınızı məlumatlandırın: Cinsi partnyorlarınızı xlamidiya infeksiyanız haqqında məlumatlandırın və onların da testdən keçib müalicə almalarını təmin edin.
Xlamidiya infeksiyası müalicə edilməzsə, ciddi sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər.
Səhifənin məzmunu yalnız məlumat məqsədi daşıyır. Diaqnoz və müalicə üçün mütləq həkiminizlə məsləhətləşin.
